Co dzieje się po publikacji zgłoszenia wynalazku przed decyzją o udzieleniu ochrony

Publikacja zgłoszenia wynalazku następuje w Biuletynie Urzędu Patentowego RP po upływie osiemnastu miesięcy od daty pierwszeństwa. W tym momencie opis rozwiązania i inne dane z formularza stają się publicznie dostępne dla wszystkich zainteresowanych podmiotów. Od tej chwili wniosek podlega szczegółowemu badaniu merytorycznemu, w ramach którego organ państwowy ocenia zdolność patentową opracowanej technologii. Zgodnie z przepisami Prawa własności przemysłowej jest to kluczowy etap weryfikacji. Decyduje on o tym, czy wdrożone rozwiązanie faktycznie spełnia rygorystyczne kryteria prawne niezbędne do uzyskania wyłączności. Przebieg tego postępowania wymaga od twórcy monitorowania korespondencji urzędowej.

Badanie merytoryczne i uchybienia w zgłoszeniu

Urząd weryfikuje przede wszystkim trzy podstawowe warunki ustawowe. Rozwiązanie musi charakteryzować się nowością, co oznacza brak uprzedniego ujawnienia wynalazku na świecie przed datą pierwszeństwa. Dodatkowo sprawdzany jest poziom wynalazczy, polegający na tym, że technologia nie może wynikać w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki dla znawcy w danej dziedzinie. Trzecim wymogiem jest przemysłowa stosowalność ujęta w dokumentacji, czyli możliwość powtarzalnego uzyskania konkretnego produktu lub systematycznego stosowania sposobu jego wytwarzania.

W trakcie procedury badawczej ekspert analizuje dostępne publikacje i bazy danych, aby ustalić faktyczny stan techniki. Na tym etapie weryfikowana jest cała zgromadzona dokumentacja. Organ orzeka wówczas, czy patent na wynalazek może zostać udzielony na podstawie przedstawionych zastrzeżeń i rysunków. Właściwie przygotowane materiały wyjściowe zmniejszają ryzyko wystąpienia opóźnień. W tym zakresie TRIMARKA Kancelaria Patentowa Mariola Mgłosiek-Pluta zajmuje się opracowywaniem opisów technicznych na rzecz innowacyjnych przedsiębiorstw.

Uchybienia stwierdzane przez urząd dzielą się na formalne oraz treściowe. Do pierwszej grupy należą niewłaściwie uiszczone opłaty urzędowe lub braki w podstawowych danych wnioskodawcy. Znacznie trudniejsze do skorygowania są błędy merytoryczne, takie jak nielogiczny opis technologii, zbyt szerokie roszczenia niezgodne z rzeczywistym wkładem twórczym czy brak wystarczającego ujawnienia istoty rozwiązania. Wykrycie takich nieścisłości skutkuje wysłaniem wezwania do usunięcia braków pod rygorem umorzenia całego postępowania.

Reakcje na zastrzeżenia urzędu

Otrzymanie pisma z uwagami od eksperta prowadzącego sprawę nie oznacza definitywnej odmowy udzielenia prawa wyłącznego. Zgłaszający dysponuje określonym czasem, zazwyczaj wynoszącym od dwóch do trzech miesięcy, na złożenie wyczerpującej odpowiedzi i ustosunkowanie się do zarzutów. Najczęstszą reakcją jest doprecyzowanie opisu technicznego, które polega na dodaniu konkretnych przykładów realizacji lub szczegółowych schematów ułatwiających zrozumienie działania mechanizmu.

W sytuacji, gdy organ badający uzna roszczenia za zbyt ogólne w świetle wcześniejszych publikacji, konieczne staje się ograniczenie zakresu żądanej ochrony. Wnioskodawca wykreśla wówczas te elementy zastrzeżeń, które pokrywają się ze znanym już stanem techniki. Pozostawia jedynie te cechy, które stanowią o faktycznej innowacyjności. Takie działanie ratuje istotną część wniosku przed odrzuceniem.

Czasami analiza wykazuje, że rozwiązanie nie spełnia wysokich wymagań dla poziomu wynalazczego, ale charakteryzuje się dużą użytecznością. W takich przypadkach możliwe jest przekształcenie pierwotnego zgłoszenia we wniosek o udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy. Przepisy dopuszczają dokonanie takiej zmiany w terminie dwóch miesięcy od otrzymania ewentualnej decyzji odmownej.

Zakończenie postępowania patentowego

Ostateczny wynik procedury toczącej się przed organem administracyjnym zależy w głównej mierze od prawidłowego usunięcia wskazanych uchybień oraz udowodnienia nowości opracowanej technologii. Pozytywne zakończenie fazy badawczej prowadzi do wydania decyzji warunkowej. Po wniesieniu stosownych opłat za pierwszy okres ochronny następuje wpisanie prawa do odpowiedniego rejestru. Informacja ta zostaje następnie oficjalnie ogłoszona w publikacjach urzędowych.

Negatywna weryfikacja lub brak odpowiedniej reakcji ze strony twórcy w wyznaczonym czasie nieuchronnie kończy się odmową bądź umorzeniem sprawy. Należy pamiętać, że całkowity czas trwania procedury od momentu pierwszej publikacji do rozstrzygnięcia wynosi średnio od dwóch do czterech lat. Dynamika tego procesu zależy od stopnia skomplikowania rozwiązania technicznego, liczby zgłoszonych uwag oraz terminowości wymiany korespondencji między stronami.